Mevrouw V., 83 jaar, komt oorspronkelijk uit een klein gehucht in Oost-Groningen. “Drie boerderijen langs een kanaal, dat was het. Om naar school te gaan moesten we vijf kilometer lopen”, vertelt ze. Ik ontmoet haar in de aanleunwoning waar ze nu woont. Alles doet ze zelf nog: koken, schoonmaken, wassen. De rest doet de thuiszorg.

Hoe het leven vroeger was, als jong meisje dat opgroeide tussen twee wereldoorlogen? “Het was zwaar. Van iedereen werd verwacht dat ze hard meewerkten om rond te komen. Nee, we waren niet bepaald herenboeren. Zodra je van school kwam kon je het land op om te helpen. Ik hielp bij allerlei klusjes op het land.” Koeien melken deed ze ook. “Mijn enige papieren diploma is mijn melkdiploma. Ik heb dan wel niet veel diploma’s, maar dat melkdiploma is wel uniek”, lacht ze.

Dat ze niet meer diploma’s heeft lag niet aan haar. Ze kon goed leren op de basisschool, en kent nog altijd lessen topografie en bijbelleer uit haar hoofd. “Ik vond leren leuk, en was ook beslist niet de domste op school”, zegt mevrouw stellig. De huishoudschool, waar bijna elk meisje naartoe ging in die tijd, maakte ze niet af. Door het overlijden van haar moeder werd zij de vrouw des huizes, en moest ze koken voor haar oudere broers, en zorgen voor haar jongere broertje en twee zusjes. Met waterige ogen: “Dat was heel moeilijk, want eigenlijk ben je zelf nog kind. En dan ineens heb je allemaal verantwoordelijkheden, en niemand mee om te vragen hoe het moet.”

Als ze ziet hoe het nu gaat, vind ze dat er veel dingen beter zijn. Iedereen, jongen of meisje, heeft nu de kans om verder te leren. Waar mevrouw vijf kilometer naar school liep, worden kinderen nu vaak gebracht. “Dat snap ik wel, want in onze tijd was er eigenlijk nog geen verkeer.” Haar kleinkinderen fietsen wel naar de middelbare school, zo’n dertien kilometer. Twee studeren in de stad Groningen, en wonen er op kamers. “Het is heel mooi dat je zoveel kansen krijgt. Ik heb dat nooit gehad, en dat was toen ook heel normaal.” Toch ziet ze ook wel een nadeel: “Vroeger werd je sneller volwassen, omdat je eerder ging werken en verantwoordelijkheden thuis had. Dat was misschien ook nog niet zo gek, als de jongelui van nu zich iets volwassener zouden gedragen”, zegt ze met een knipoog.

Volg Levensblog